"Rối loạn sử dụng thiết bị số" (Digital device use disorder)

26-09-2025

📱💻 "Rối loạn sử dụng thiết bị số" (Digital device use disorder) thường được hiểu là một dạng hành vi lệ thuộc hoặc sử dụng quá mức các thiết bị số (như điện thoại thông minh 📱, máy tính bảng 📲, máy tính 💻, internet 🌐, trò chơi điện tử 🎮...) gây ra những hậu quả tiêu cực đáng kể đối với đời sống cá nhân, học tập, công việc, sức khỏe thể chất và tinh thần.

1️⃣ Ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm trạng

😟 Tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm, đặc biệt khi so sánh bản thân với hình ảnh "lý tưởng hóa" trên mạng xã hội.

🥺 Dễ rơi vào trạng thái cô đơn, buồn chán dù có nhiều tương tác online.

😣 Cảm giác căng thẳng, cáu gắt, bất an nếu bị hạn chế hoặc mất quyền truy cập thiết bị, cảm thấy bị “tối cổ” khi không cập nhật tin tức.

2️⃣ Ảnh hưởng đến giấc ngủ 🌙

📵 Thức khuya dùng điện thoại, máy tính dẫn đến mất ngủ kéo dài, rối loạn nhịp sinh học.

🔵 Ánh sáng xanh từ màn hình ức chế melatonin → khó ngủ sâu, giảm chất lượng giấc ngủ.

3️⃣ Ảnh hưởng đến nhận thức và học tập 📚

😵‍💫 Giảm khả năng tập trung, ghi nhớ, dễ xao nhãng khi học.

🔄 Hình thành thói quen đa nhiệm kém hiệu quả (vừa học vừa dùng mạng xã hội).

📉 Suy giảm thành tích học tập nếu lệ thuộc quá mức.

4️⃣ Ảnh hưởng đến hành vi xã hội 🤝

🙈 Ngại giao tiếp trực tiếp, thu hẹp kỹ năng xã hội.

🎮 Nguy cơ nghiện internet, game, mạng xã hội, ảnh hưởng đến các hoạt động lành mạnh khác (thể thao 🏃, vui chơi ⚽, sinh hoạt gia đình 👨‍👩‍👧‍👦).

🚨 Dễ bị bắt nạt trên mạng (cyberbullying) hoặc tiếp xúc nội dung độc hại, gây tổn thương tâm lý.

5️⃣ Ảnh hưởng lâu dài 🕰️

⚠️ Nếu tình trạng kéo dài, thanh thiếu niên có thể gặp rối loạn kiểm soát hành vi, mất cân bằng giữa đời sống ảo và đời thực.

💔 Gia tăng nguy cơ hành vi tự hại hoặc ý nghĩ tự sát, đặc biệt ở nhóm vốn có yếu tố nguy cơ tâm lý.

👉 Có thể thấy, rối loạn sử dụng thiết bị số đang trở thành một thách thức lớn đối với sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên. Nếu không có sự định hướng và quản lý hợp lý, tình trạng này sẽ ảnh hưởng lâu dài đến cảm xúc 💭, học tập 📘 và các mối quan hệ xã hội 💬 của các em.

🌿 Vì vậy, gia đình 👨‍👩‍👧, nhà trường 🏫 và xã hội 🌍 cần phối hợp để giúp thanh thiếu niên hình thành thói quen sử dụng thiết bị số lành mạnh và cân bằng.